Μια διεθνής διάκριση που δεν τίμησε μόνο μια συμμετοχή σε ευρωπαϊκή διοργάνωση, αλλά επιβεβαίωσε έμπρακτα την πολυετή συμβολή της KoinSEp.org και του Δικτύου Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας στην ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας στην Ελλάδα.

Ορισμένες διακρίσεις έχουν ξεχωριστή αξία, όχι μόνο επειδή συνοδεύονται από έναν τίτλο ή από ένα τιμητικό έγγραφο, αλλά επειδή αποτυπώνουν δημόσια και επίσημα μια μακρά πορεία προσφοράς. Υπάρχουν βραβεύσεις που λειτουργούν ως μια απλή αναφορά σε μια παρουσία. Υπάρχουν όμως και εκείνες που αποκτούν βαθύτερο νόημα, επειδή αντανακλούν χρόνια προσήλωσης, επίμονης προσπάθειας, καθημερινού αγώνα και αδιάκοπης υποστήριξης ενός ολόκληρου χώρου. Σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία ανήκει αναμφίβολα η τιμητική διάκριση που απονεμήθηκε στο Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας στο πλαίσιο του 6ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα, που πραγματοποιήθηκε στη Βουλγαρία, στη Φιλιππούπολη, από τις 30 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου 2017.

Η συγκεκριμένη τιμή δεν ήρθε να επιβραβεύσει μια περιστασιακή συμμετοχή ή μια τυπική παρουσία σε έναν ευρωπαϊκό θεσμό. Ήρθε να αναγνωρίσει μια σταθερή, διαρκή και ουσιαστική συμβολή στην προώθηση της Κοινωνικής Οικονομίας στην Ελλάδα. Μια συμβολή που από το 2012 και μετά απέκτησε ξεκάθαρο αποτύπωμα μέσα από την KoinSEp.org, τη μοναδική ενημερωτική πύλη στην Ελλάδα αφιερωμένη αποκλειστικά στην Κοινωνική Επιχειρηματικότητα, την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, τις κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και τις πρωτοβουλίες που επιδιώκουν να συνδυάσουν οικονομική δραστηριότητα και κοινωνική αποστολή.

Σε μια χώρα όπου ο συγκεκριμένος τομέας βρισκόταν ακόμη σε φάση αναζήτησης ταυτότητας, προσανατολισμού και θεσμικής σταθερότητας, η ύπαρξη ενός αξιόπιστου και συνεπούς πυλώνα ενημέρωσης είχε καθοριστική σημασία. Η κοινωνική οικονομία δεν αναπτύσσεται μόνο μέσα από νόμους, προγράμματα ή χρηματοδοτικά εργαλεία. Αναπτύσσεται και μέσα από τη διάδοση της γνώσης, την ανάδειξη καλών πρακτικών, την υποστήριξη νέων προσπαθειών, τη δημιουργία δικτύων επικοινωνίας και την καθημερινή υπενθύμιση ότι ένα άλλο μοντέλο επιχειρηματικής δράσης είναι εφικτό. Αυτή ακριβώς τη λειτουργία υπηρέτησε το Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας και η KoinSEp.org.

Γι’ αυτό και η βράβευση στο 6ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα δεν είχε μόνο τιμητικό χαρακτήρα. Είχε χαρακτήρα επιβεβαίωσης. Επιβεβαίωσης ότι η ελληνική παρουσία στον χώρο της κοινωνικής οικονομίας μπορούσε να γίνει ορατή και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιβεβαίωσης ότι το έργο που παραγόταν στην Ελλάδα από ανθρώπους με αφοσίωση, επιμονή και ξεκάθαρο κοινωνικό όραμα δεν περνούσε απαρατήρητο. Επιβεβαίωσης ότι η οργανωμένη, τεκμηριωμένη και επίμονη δουλειά μπορεί να αποκτήσει διεθνές κύρος.

Το τιμητικό δίπλωμα που απονεμήθηκε στο Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας για την ενεργό συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Έκθεση Επιχειρήσεων και Συνεταιρισμών Κοινωνικής Οικονομίας δεν ήταν απλώς ένα έγγραφο. Ήταν ένα σύμβολο αναγνώρισης ενός έργου με πραγματική αξία. Ήταν μια στιγμή υπερηφάνειας για όσους πίστεψαν στον ρόλο της κοινωνικής επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και εργάστηκαν για να της δώσουν δημόσιο λόγο, ορατότητα και θεσμική υπόσταση. Ήταν, με άλλα λόγια, μια στιγμή που απέδειξε ότι όταν η κοινωνική προσφορά συνδυάζεται με σοβαρότητα, συνέπεια και αντοχή στον χρόνο, τότε μπορεί να βρει ανταπόκριση και πέρα από τα εθνικά σύνορα.

Μια τιμητική διάκριση με ουσιαστικό συμβολισμό

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης του 6ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Φιλιππούπολη της Βουλγαρίας από τις 30 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου 2017, απονεμήθηκε στο Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας τιμητικό δίπλωμα για την ενεργό συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Έκθεση Επιχειρήσεων και Συνεταιρισμών Κοινωνικής Οικονομίας.

Το έγγραφο έφερε τον τίτλο του Έκτου Ευρωπαϊκού Φόρουμ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και της Οργανωτικής Επιτροπής, ενώ προσδιόριζε σαφώς τον χαρακτήρα της διάκρισης ως τιμητικό δίπλωμα. Αποδέκτης του ήταν το Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας, ενώ στην αιτιολογία γινόταν ιδιαίτερη αναφορά στην ενεργό συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Έκθεση Επιχειρήσεων και Συνεταιρισμών Κοινωνικής Οικονομίας που έλαβε χώρα στη Φιλιππούπολη κατά τις ημερομηνίες 30 Μαρτίου έως 2 Απριλίου 2017. Το δίπλωμα υπογραφόταν από τον Selian Balasopulov, Πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής.

Η απονομή αυτή είχε μια βαρύτητα που ξεπερνούσε την τυπική συμμετοχή σε μια ευρωπαϊκή διοργάνωση. Αντιπροσώπευε την αναγνώριση μιας εθνικής προσπάθειας μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον, στο οποίο συναντήθηκαν διαφορετικές χώρες, φορείς, συνεταιρισμοί, κοινωνικές επιχειρήσεις και πρωτοβουλίες με κοινό παρονομαστή την ενίσχυση ενός οικονομικού μοντέλου που στηρίζεται στη συνεργασία, τη συλλογικότητα, την κοινωνική ένταξη και το κοινό όφελος.

Το 6ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ ως χώρος συνάντησης και ευρωπαϊκού διαλόγου

Το 6ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα δεν ήταν μια απλή εκθεσιακή διοργάνωση. Ήταν ένας χώρος συνάντησης ιδεών, πρακτικών, εμπειριών και παραδειγμάτων από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες. Ήταν μια πλατφόρμα πάνω στην οποία μπορούσαν να παρουσιαστούν επιτυχημένες διαδρομές, αναδυόμενες πρωτοβουλίες, συνεταιριστικά σχήματα, κοινωνικές επιχειρήσεις και δίκτυα που συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός διαφορετικού παραγωγικού και κοινωνικού υποδείγματος.

Σε τέτοιου είδους διοργανώσεις, η αξία δεν βρίσκεται μόνο στην προβολή, αλλά και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας, στην ενίσχυση της δικτύωσης και στη δυνατότητα να καταστεί ορατή η πορεία κάθε χώρας στον χώρο της κοινωνικής οικονομίας. Για την Ελλάδα, η παρουσία σε μια τέτοια ευρωπαϊκή συνάντηση είχε ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα βρισκόταν ήδη σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάγκη για νέες μορφές ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και εναλλακτικών μοντέλων επιχειρηματικότητας ήταν εντονότερη από ποτέ. Η κοινωνική οικονομία μπορούσε να αποτελέσει πεδίο απάντησης σε κοινωνικές ανάγκες, αλλά για να συμβεί αυτό, έπρεπε να αναπτυχθούν δομές ενημέρωσης, στήριξης και δικτύωσης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική παρουσία δεν λειτούργησε παθητικά. Αντίθετα, απέκτησε ουσία, φωνή και αναγνωρισιμότητα. Και η βράβευση ήρθε να επισφραγίσει ακριβώς αυτή την ουσιαστική παρουσία.

Η KoinSEp.org ως πυλώνας ενημέρωσης από το 2012

Η τιμητική αυτή διάκριση δεν προέκυψε τυχαία. Αποτέλεσε το αποτέλεσμα μιας διαδρομής που είχε ήδη αρχίσει από το 2012, όταν ξεκίνησε με συνέπεια η παροχή υπηρεσιών ενημέρωσης, δικτύωσης και ενίσχυσης της Κοινωνικής Οικονομίας μέσα από την KoinSEp.org. Η πύλη αυτή αποτέλεσε ένα μοναδικό σημείο αναφοράς για την Ελλάδα, καθώς λειτούργησε ως ο πρώτος και ουσιαστικά μοναδικός εξειδικευμένος ενημερωτικός χώρος που κάλυπτε αποκλειστικά το πεδίο της κοινωνικής επιχειρηματικότητας.

Η σημασία αυτής της λειτουργίας ήταν τεράστια. Σε έναν χώρο που αντιμετώπιζε σύγχυση, ελλιπή κατανόηση, περιορισμένη προβολή και έλλειψη εξειδικευμένης πληροφόρησης, η ύπαρξη μιας πύλης που συγκέντρωνε ειδήσεις, εξελίξεις, θεσμικά ζητήματα, καλές πρακτικές, προγράμματα, δράσεις και επιχειρησιακές πληροφορίες λειτούργησε ως ουσιαστικό στήριγμα για φορείς και ανθρώπους σε όλη τη χώρα.

Η KoinSEp.org δεν ανέδειξε απλώς το τι είναι η κοινωνική επιχειρηματικότητα. Συνέβαλε ενεργά στο να αποκτήσει ο χώρος συνοχή, δημόσια παρουσία και αναγνωρίσιμο σημείο αναφοράς. Εξήγησε όρους, ανέλυσε πρωτοβουλίες, προέβαλε δράσεις, έδωσε ορατότητα σε φορείς, δημιούργησε γέφυρες ανάμεσα στην ενημέρωση και την πρακτική υποστήριξη. Με τον τρόπο αυτό δεν λειτούργησε μόνο ως μέσο πληροφόρησης αλλά και ως μηχανισμός ενδυνάμωσης του ίδιου του οικοσυστήματος της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα.

Η αξία της διαρκούς προσφοράς σε έναν δύσκολο χώρο

Ο χώρος της κοινωνικής οικονομίας δεν είναι εύκολος. Απαιτεί επιμονή, κατανόηση σύνθετων κοινωνικών αναγκών, διαχείριση θεσμικών δυσκολιών, ικανότητα επικοινωνίας με διαφορετικά κοινά και βαθιά πίστη σε ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης της οικονομικής ζωής. Όσοι εργάζονται πραγματικά για την ανάπτυξή του γνωρίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν έρχονται γρήγορα ούτε αυτόματα. Χρειάζονται καθημερινή παρουσία, συνέπεια και σταθερότητα.

Ακριβώς γι’ αυτό μια ευρωπαϊκή τιμητική διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν ανταμείβει μόνο μια ορατή επιτυχία. Αναγνωρίζει τη διαρκή εργασία που προηγήθηκε. Αναγνωρίζει τις ώρες ενημέρωσης, τις παρεμβάσεις, την παραγωγή περιεχομένου, τη διασύνδεση πρωτοβουλιών, την προβολή του θεσμού, τη στήριξη ανθρώπων που θέλησαν να δραστηριοποιηθούν στον χώρο. Αναγνωρίζει την προσφορά εκείνη που πολλές φορές παραμένει αθόρυβη, αλλά είναι θεμελιώδης για να σταθεί όρθιος ένας ολόκληρος τομέας.

Η βράβευση του Δικτύου Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας επιβεβαίωσε ακριβώς αυτή την αθόρυβη αλλά κρίσιμη προσφορά. Έδειξε ότι το έργο που είχε παραχθεί δεν αφορούσε μόνο την εσωτερική ελληνική πραγματικότητα, αλλά μπορούσε να αξιολογηθεί και να τιμηθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Μια αναγνώριση που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα

Όταν μια ελληνική πρωτοβουλία τιμάται σε μια ευρωπαϊκή διοργάνωση, η αναγνώριση αυτή έχει πάντοτε διπλή σημασία. Πρώτον, τιμά άμεσα εκείνους που εργάστηκαν και συνέβαλαν στην πορεία αυτή. Δεύτερον, αναβαθμίζει συμβολικά και τον ίδιο τον χώρο που εκπροσωπούν. Στην προκειμένη περίπτωση, η τιμητική διάκριση προς το Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας αποτέλεσε και μια μορφή ευρωπαϊκής αναγνώρισης της προσπάθειας που γινόταν συνολικά για την ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας στη χώρα.

Η Ελλάδα, σε εκείνη την περίοδο, αναζητούσε ακόμη πιο σταθερά βήματα στον συγκεκριμένο χώρο. Η ύπαρξη, λοιπόν, μιας δημόσιας ευρωπαϊκής βράβευσης λειτούργησε και ως απόδειξη ότι η χώρα μπορούσε να παρουσιάσει έργο, να συμμετέχει ενεργά στον διάλογο και να αποσπά σεβασμό για την προσφορά της. Η τιμή αυτή ενίσχυσε το κύρος της ελληνικής παρουσίας και έδωσε ένα ισχυρό μήνυμα ότι η κοινωνική οικονομία στην Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς θεωρητική συζήτηση, αλλά πεδίο δράσης με πραγματικούς ανθρώπους, πραγματικό έργο και μετρήσιμη επιρροή.

Το τιμητικό δίπλωμα ως ιστορικό τεκμήριο προσφοράς

Σε πολλές περιπτώσεις, ένα τιμητικό δίπλωμα παραμένει ένα αναμνηστικό στοιχείο ενός γεγονότος. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, εξελίσσεται σε ιστορικό τεκμήριο μιας πορείας. Στην περίπτωση του Δικτύου Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας, η διάκριση αυτή καταγράφεται ως ένα σημείο σταθμός σε μια μεγαλύτερη διαδρομή. Δεν είναι μόνο απόδειξη συμμετοχής. Είναι απόδειξη αναγνώρισης. Και αυτή η αναγνώριση ήρθε σε μια εποχή όπου το έργο της ενημέρωσης, της διάδοσης, της υποστήριξης και της δικτύωσης είχε ήδη αρχίσει να αποδίδει καρπούς.

Το τιμητικό δίπλωμα αποκτά έτσι αξία όχι μόνο συναισθηματική, αλλά και θεσμική. Ενσωματώνει τη μνήμη ενός ευρωπαϊκού γεγονότος, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί ζωντανό το αποτύπωμα μιας περιόδου κατά την οποία χτίζονταν μεθοδικά οι βάσεις ενός χώρου που στην Ελλάδα είχε μεγάλη ανάγκη από τεκμηριωμένη υποστήριξη.

Ένα μήνυμα για το παρόν και το μέλλον της κοινωνικής οικονομίας

Η ανάμνηση αυτής της βράβευσης δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Έχει σημασία και για το παρόν και για το μέλλον. Υπενθυμίζει ότι η κοινωνική οικονομία χρειάζεται δομές, ανθρώπους, επιμονή και σταθερότητα. Υπενθυμίζει επίσης ότι η αναγνώριση δεν έρχεται τυχαία, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα μακροχρόνιας συνέπειας. Για όσους συνεχίζουν να εργάζονται στον χώρο αυτό, η βράβευση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι το έργο της καθημερινής υποστήριξης, όσο δύσκολο και αν είναι, μπορεί να αφήσει βαθύ και διαρκές αποτύπωμα.

Παράλληλα, λειτουργεί και ως μήνυμα προς τις νεότερες γενιές κοινωνικών επιχειρηματιών, συνεταιριστών και υποστηρικτών της κοινωνικής οικονομίας: ότι η σοβαρή και επίμονη εργασία μπορεί να δημιουργήσει κύρος, επιρροή και διεθνή αναγνώριση. Ότι η εξωστρέφεια, η τεκμηριωμένη ενημέρωση και η σταθερή υποστήριξη αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία για να ισχυροποιηθεί ο τομέας.

Η τιμητική βράβευση του Δικτύου Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας της Ελλάδας στο 6ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα στη Φιλιππούπολη της Βουλγαρίας, από τις 30 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου 2017, δεν ήταν μια απλή διάκριση εθιμοτυπικού χαρακτήρα. Ήταν μια καθαρή πράξη αναγνώρισης ενός έργου που είχε ήδη αποκτήσει βάθος, συνέχεια και ουσία. Ήταν μια στιγμή που ήρθε να φωτίσει μια πολυετή διαδρομή προσφοράς στην ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας στην Ελλάδα, μια διαδρομή που χτίστηκε με συνέπεια από το 2012 και μετά μέσα από τη λειτουργία της KoinSEp.org.

Το τιμητικό δίπλωμα που απονεμήθηκε στο Δίκτυο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας δεν τίμησε μόνο την παρουσία σε μια ευρωπαϊκή έκθεση. Τίμησε μια ολόκληρη φιλοσοφία δράσης. Τίμησε την πίστη ότι η ενημέρωση μπορεί να γίνει εργαλείο κοινωνικής αλλαγής. Τίμησε τη διαρκή προσπάθεια να αποκτήσει η κοινωνική επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα ορατότητα, αξιοπιστία και χώρο στον δημόσιο διάλογο. Τίμησε ανθρώπους που δεν έμειναν στη θεωρία, αλλά επένδυσαν χρόνο, γνώση και ενέργεια για να στηρίξουν έναν τομέα με βαθιά κοινωνική σημασία.

Σε έναν χώρο που συχνά δοκιμάζεται από ασάφεια, δυσκολίες, ελλείψεις και εμπόδια, τέτοιες διακρίσεις λειτουργούν σαν σταθμοί δικαίωσης. Επιβεβαιώνουν ότι η προσφορά με διάρκεια και ποιότητα βρίσκει τελικά ανταπόκριση. Αποδεικνύουν ότι ακόμη και όταν η δουλειά γίνεται μεθοδικά, αθόρυβα και επίμονα, μπορεί να αποκτήσει διεθνή ακτινοβολία. Και το σημαντικότερο, ενισχύουν το αίσθημα ότι η Κοινωνική Οικονομία στην Ελλάδα δεν πορεύτηκε και δεν πορεύεται μόνη, αλλά έχει ανθρώπους, δίκτυα και πρωτοβουλίες που τη στηρίζουν με συνέπεια και όραμα.

Η συγκεκριμένη βράβευση παραμένει, επομένως, κάτι πολύ περισσότερο από μια τιμητική στιγμή του παρελθόντος. Παραμένει ένα σημείο αναφοράς, ένα ιστορικό αποτύπωμα και μια υπενθύμιση ότι το έργο που στηρίζεται στην κοινωνική προσφορά, στην επιμονή και στην πίστη σε έναν ανώτερο συλλογικό σκοπό μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της χώρας και να αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και ακριβώς γι’ αυτό, η τιμή αυτή δεν αφορά μόνο ένα δίπλωμα, μια ημερομηνία ή μια διοργάνωση. Αφορά την ίδια τη διαδρομή ενός έργου που συνέβαλε ουσιαστικά στο να αποκτήσει η κοινωνική επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα φωνή, υπόσταση και ευρωπαϊκή αναγνώριση.